HALLOWEEN…. LỊCH SỬ và Ý NGHĨA của NGÀY MA QUÁI !!

halloween-2016

Mỗi năm cuối tháng 10 ở Hoa Kỳ nói riêng và Phương Tây nói chung, hầu như nơi nào cũng đón ngày “ma quái” có tên gọi quen thuộc HALLOWEEN. Nhưng hầu như về sau này, những người vui chơi thường được hóa trang đủ kiểu, đủ trò, không chỉ hóa giới hạng hóa trang theo hình thù Ma Quái để cho người chung quanh sợ hãi, kinh hoàng trong thú vui. Nói chung ai muốn hóa trang sao cũng được!! Có người hóa trang ghê rợn như Ma Cà Rồng máu me đầy miệng, xương hàm loài lõm trong rất kinh hãi, nhưng cũng có người hóa trang thành công chúa Bạch Tuyết, Cô gái lọ lem..v..v.

Có một điều không thể phủ nhận giới trẻ sau nay ít ai để ý đến NGÀY MA QUÁI “halloween” NÀY PHÁT XUẤT TỪ ĐÂU? VÀ Ý NGHĨA NHƯ THỀ NÀO?

Chúng ta cũng nên nhớ một điều, ngày Ma Quái (halloween) là ngày tự phát vui chơi trong dân gian chứ không phải là Ngày Nghỉ Lễ (holiday) nhé!!!

Dưới đây, một số tài liệu trên các tạp chí của Hoa Kỳ và trên Wikileak đã chia sẽ như sau:

downloadTên gọi Halloween hay Hallowe’en có niên đại từ khoảng năm 1745 và có nguồn gốc Kitô giáo. Từ “Halloween” có nghĩa là buổi tối linh thiêng hay thánh thiêng.Nó bắt nguồn từ một thuật từ Scotland All Hallows’ Eve (buổi tối vọng Lễ Chư Thánh).Trong tiếng Scots, từ eve chính là even (chiều tối) trong tiếng Anh, từ này cũng được viết ngắn gọn thành e’en hay een. Theo thời gian, All Hallows’ Eve dần trở thành Halloween.

Một số báo chí Việt Nam còn gọi lễ hội hóa trang này là “Hóa lộ quỷ” hay “Ma lộ hình”, mô phỏng cách phát âm tiếng Anh.

Nhiều tập tục Halloween ngày nay được cho là chịu ảnh hưởng từ thực hành dân gian của người Celt. Trong số đó, có liên quan nhiều nhất là lễ hội Samhain, tiếng Ireland cổ nghĩa là “kết thúc mùa hè”, mừng vụ thu hoạch và đánh dấu sự chuyển mùa. Cho dù có thể mang các yếu tố pagan giáo không thể phân biệt rạch ròi nhưng Halloween là lễ hội có nguồn gốc Kitô giáo.

halloween7Haloween là buổi tối áp lễ Các Thánh ngày 1 tháng 11, theo sau đó là lễ các Đẳng Linh hồn ngày 2 tháng 11. Ba ngày này được nhóm chung thành Tam nhật Các Thánh, là thời gian dành để tôn kính các thánh nhân và cầu nguyện cho những linh hồn chưa lên thiên đàng. Từ thời Giáo hội sơ khởi, các ngày lễ lớn (như Giáng sinh, Phục sinh và Hiện xuống) đều có cử hành buổi canh thức vào tối hôm trước và lễ Các Thánh cũng như vậy.Ngày lễ Các Thánh, kính nhớ tất cả các thánh nói chung, được các Giáo hội ấn định khác nhau. Một số như AntiochiaConstantinopolis chọn Chủ nhật đầu tiên sau lễ Hiện xuống, Đông Syria thì chọn Thứ Sáu sau lễ Phục sinh. Thánh Ephrem đề cập rằng tại Edessa cử hành vào ngày 13 tháng 5. Giáo hoàng Bônifaciô IV thánh hiến Đền Pantheon dâng kính Thánh Maria và Chư vị Tử đạo cũng vào ngày này.

Việc ấn định ngày 1 tháng 11 trong Giáo hội Tây phương như ngày nay khởi đầu với việc Giáo hoàng Grêgôriô III (731–741) cung hiến một nhà nguyện tại Đền Thánh Phêrô để tôn vinh toàn thể các thánh. Mặc dù đã khá phổ biến dưới thời Charlemagne nhưng đến năm 835 ngày lễ này mới chính thức được ấn định khắp Đế quốc Frank theo một sắc chỉ do Louis Mộ Đạo ban hành, với sự thúc đẩy của Giáo hoàng Grêgôriô IV. Việc chọn ngày 1 tháng 11 thay vì 13 tháng 5 được cho là phần nào đó dựa trên tính thực tiễn để đảm bảo lương thực và y tế cho lượng lớn người hành hương tới Roma.

Lễ Các Thánh được đặt làm lễ buộc trong khắp Tây Âu; nhiều truyền thống trong Tam nhật Các Thánh được phát triển như rung chuông nhà thờ, cầu nguyện cho các linh hồn đang thanh tẩy trong luyện ngục, cùng nhau làm và chia sẻ bánh linh hồn (“soul cakes”). Vào ngày áp lễ Các Thánh, tại Ireland có tục lệ gõ đập nồi niêu để các linh hồn chịu phạt trong hỏa ngục biết rằng họ không bị quên đi. Tại Pháp, người ta vẽ các bức họa vũ điệu của cái chết (danse macabre) để nhắc nhở về sự phù vân của cuộc đời trần thế. Chủ đề này còn được tái hiện trong các đám rước ở làng và các vở vũ kịch dành cho quý tộc, tại đó người ta hóa trang thành thi hài của nhiều giai tầng xã hội.

halloween9kienthuc_net_dpwxTrong thời Cải cách Tin Lành, giáo lý về luyện ngục bị phản đối, do vậy một số tập tục của Halloween bị bãi bỏ. Tại các thuộc địa Bắc Mỹ, trong khi người Anh giáo tại miền Nam và người Công giáo tại Maryland công nhận Lễ Vọng Các Thánh trong lịch phụng vụ thì người Thanh giáo vùng New England chống đối ngày lễ này và các lễ kỷ niệm khác, như Lễ Giáng sinh. Lễ hội Halloween kể từ đầu thế kỷ 19 mang nhiều đặc tính Mỹ, pha trộn và phát triển từ các tục lệ của dân nhập cư, trong khi đó có những tập tục lại bị lãng quên ngay tại nguồn gốc của chúng là châu Âu.Tuy nhiên, khác với châu Âu, đôi khi các truyền thống tôn giáo của Halloween bị phai nhạt tại Bắc Mỹ.Ngày nay ở nhiều nơi, Halloween chủ yếu mang tính thế tục, giải trí và thương mại.

Các biểu tượng liên quan đến Halloween được hình thành và phát triển theo thời gian. Ví dụ: củ cải được khoét rỗng thành những chiếc đèn lồng hình mặt quỷ, bên trong cắm 1 cây nến như là một cách tưởng nhớ các linh hồn đang chịu tội. Củ cải vốn được sử dụng ở Ireland và Scotland vào dịp Halloween. Những người nhập cư Bắc Mỹ sử dụng bí ngô, thứ sẵn có và lớn hơn nhiều, giúp cho việc khắc trở nên dễ dàng hơn. Truyền thống chạm khắc bí ngô của Mỹ (được ghi lại vào năm 1837) có liên quan tới thời gian thu hoạch nói chung, chỉ trở nên quen thuộc vào giữa đến cuối thế kỷ 19.

imagesTrick-or-treat là một phong tục cho trẻ em vào đêm Halloween. Trẻ em trong trang phục Halloween và xách theo một túi đựng kẹo đi từ nhà này sang nhà khác đòi kẹo, đôi khi đòi tiền bạc với câu hỏi: “Trick-or-treat?” (thường dịch là “lừa hay lộc” hoặc “cho kẹo hay bị ghẹo”). Những đứa trẻ sẽ nghịch ngợm, chọc phá chủ nhà hoặc tài sản của họ nếu họ không cho kẹo.

Tại Bắc Mỹ, trick-or-treat đã trở thành một phong tục truyền thống của Halloween, ít nhất là từ cuối những năm 1950. Chủ nhà khi tham gia vào Halloween thường trang trí lối vào riêng của họ với những hình nhựa, giấy, bộ xương và đèn bí ngô. Một số chủ nhà thường để kẹo trong chậu ở ngoài cổng hoặc trực tiếp đưa cho những đứa trẻ. Trong những năm gần đây, trick-or-treat đã lan rộng đến mọi nhà trong một khu phố, bao gồm cả nhà ở cao cấp và chung cư cao tầng.

Chia sẻ đến tất cả độc giả và đồng hương một số chi tiết hữu ích nói về Lịch Sử và Ý Nghĩa Ngày Halloween, khi chúng ta nắm được một số thông tin căn bản này, chúng ta sẽ thấy ngày Halloween gần gũi và thân thương hơn…

HAPPY HALLOWEEN !!

(source from Wikileak, USA Today, National Geographic)

Researched & Combined by PHAN NGUYÊN LUÂN…

This entry was posted in 6- Văn Học, Tạp Ghi. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s