CÁI BÁNH XÈO CỦA TÔI… TÔ CHÁO HUYẾT CỦA ÔNG !!!

banhxeovo2

Sáng nay, Little Saigon California mưa về! cả năm mới có một vài ngày mưa, nên thích! Hôm nay mưa về, về rất vội, những hạt mưa tiếp nối rơi về thành phố, trông mưa như những nhịp điệu bập bềnh réo rắt vào tâm thức. Cũng những ngày mưa như thế này làm tôi hồi tưởng những ngày còn ở quê nhà (Tuy Hòa). Thời gian sau 75’s, Ba bị cộng sản lừa bắt bỏ tù, ở tù chung số phận với vận nước, với quân nhân cán chính VNCH. Má chạy đôn chạy đáo ra vào Saigon thường xuyên mua cái này, bán cái kia để kiếm đồng ra đồng vào lo cho chồng ở Tù cộng sản, và 9 miệng ăn còn bé thơ của chị em tôi.

Thế là mùa mưa đầu tiên không có Ba ở nhà, Má đi xa, còn lại mấy chị em vây quần. Hôm ấy, chị Hai (Vân) kêu thằng Lucky lấy 2 lon gạo chạy qua hẽm Trần Số (ngã năm) đi xay bột. Thích nhất chuyện này, vì được đội mưa, vọc nước, đi chân trần tạc tung tóe nước bên ngoài mà không bị kí đầu.

Vâng, nếu bạn là người Tuy Hòa, Phú Yên thì sẽ rất rỏ “phong tục” dễ thương này. Cứ  khi có mưa là nhà nhà đua nhau lấy gạo xay bột đúc bánh xèo, nhưng mỗi khi mưa, thì mưa mù mịt, mưa dai dẵn, mưa dầm dề. Nhiều lúc tôi nghĩ: “ngày nào cũng mưa, mưa thối đất, mưa kéo dài lê thê ngày này qua ngày nọ, không lẽ ngày nào cũng ăn bánh xèo?”…,  ăn kiểu này có mà chết! Không phải ớn chết, mà đói chết! dưới chế độ cộng sản sau 1975, sống theo bao cấp, sống phải “được” vô sản thì mới có công với tà quyền đổi ngôi này. Gạo đâu mà đúc bánh xèo hoài? Mắm đâu mà ăn, dầu đâu mà chiên, thịt làm gì có, tôm làm gì có???… Nói chung một năm đúc bánh xèo một lần là “bảnh củ tỏi” lắm rồi (dù mưa vẫn rơi về mỗi ngày)…

Uhm, hôm nay cũng mưa, nhưng những hạt mưa không giống những ngày mưa hồn nhiên, thơ ngây, đói rách, nghèo khó như quê nhà thời 75. Đứng trong văn phòng nhìn ra cửa kiếng, trên tay một ly espresso coffee, nhìn mưa như nhìn về dĩ vãng, bỗng liên tưởng đến ông bạn già với chuyện kể:

Tô Cháo Huyết của Bà Xẩm

Xe cháo huyết của bà xẩm đó nằm trên vỉa hè phía đối diện với rạp hát Casino Đakao, gần trụ đèn xanh đèn đỏ. Thành ra khi đi về hướng Gia Định, gặp đèn đỏ, ngừng xe lại là thấy nó ngay ở bên tay mặt.

Hồi mới “giải phóng”, còn chút đỉnh tiền, chiều đi làm về tôi hay tấp vô đó “làm” một tô cháo huyết có kèm theo một dĩa giò-cháo-quẩy cắt khoanh. Không biết có phải tại vì buổi trưa ăn không đủ no thành ra chiều nghe đói sớm hay sao, mà lúc nào tôi cũng thấy cháo huyết của bà xẩm đó thật là ngon !

chaohuyet2ig8Cháo nấu nhừ, huyết cắt vuông thành từng miếng vừa vặn nhỏ để được nằm gọn trong lòng cái muỗng nhôm. Múc một muỗng vừa có cháo vừa có huyết đưa lên môi thổi cho bớt nóng trước khi cho vào miệng, mà nghe thơm phức làm chảy nước miếng. Còn giò-cháo-quẩy cho vào cháo, dù đã được cắt khoanh, nhưng vẫn giử nguyên cái giòn của nó. Cái “béo” của giò-cháo-quẩy làm cho cái “bùi” của cháo càng thêm đậm đà, và cái “giòn” của giò-cháo-quẩy thì thật “ăn rơ” với cái mềm mềm cứng cứng của huyết.

Lâu lâu, nhai nhằm một sợi gừng làm nồng lên trong miệng, ngon không chê được !Bà xẩm gọi tôi bằng “thầy Hai”. Sau “giải phóng”, từ ngữ cũng đã được đổi thay – cho nó hạp với… tác phong cách mạng – không còn gọi “ông A, bà B” gì nữa. Không còn xưng hô “thầy X, cô Y” gì nữa. Mọi giai tầng xã hội đều được xóa bỏ, mọi chênh lệch tuổi tác hầu như được sang bằng.

Trong… “xã giao thường thức”, để gọi nhau, người ta chỉ còn dùng có hai từ “anh” và “chị”, vừa ngắn gọn lại vừa… bình đẳng nữa ! Thành ra thấy được xử dụng rất thoải mái và… xả láng ! (Một hôm, một thằng bé cỡ tuổi cháu tôi đã gọi tôi bằng “anh”… ngon lành! Có lẽ trong lòng nó cũng khoái được trịch thượng như vậy. Bởi vì nó biết “thằng chả không làm gì mình được” ! Đổi đời… sướng ở chỗ đó !).

– Tôi kẹt !Lâu lâu ăn cháo huyết của bà xẩm được một thời gian thì Nhà Nước đổi tiền. Tôi… trở tay không kịp. Vậy là kẹt cứng. Có khi cả tháng không dư được một đồng. Lấy gì ăn cháo huyết ? Để tránh… thấy hàng cháo huyết, mới đầu tôi thay đổi lộ trình. Tôi đi ngả cầu sắt, vòng qua chợ Bà Chiểu, xa hơn, hôi hơn ( vì đi ngang chợ cá ) mệt hơn. Được mấy tuần, tôi bỗng nảy ra một sáng kiến ( Nhà Nước đã chẳng dạy: “Ta phải luôn luôn phát huy sáng kiến” à ? ). Đó là vẫn đạp xe theo lộ trình cũ. Nhưng khi đến cách đèn xanh đèn đỏ độ vài chục thước, tôi rà thắng, mắt nhìn đèn tuốt ở đằng xa. Nếu là đèn đỏ, tôi bóp thắng ngừng ngay, đợi. Nếu là đèn xanh, tôi cắm đầu phóng nhanh đi thẳng. Thật là… thích thú. Tôi phục… tôi quá chừng !

– Thím mạnh hả ?

– Không có sao ! Vô ăn đi ! Chừng nào trả cũng được. Mình quen mà… Thầy Hai !

Tôi lại nhìn đèn đỏ. Sao nó không xanh cho rồi, để tôi có cớ mà hối hả đạp đi, tránh được cái mùi thơm hấp dẫn của cháo huyết và tránh được lời mời rất thân tình của bà xẩm. Đèn vẫn đỏ ! Như… cố tình đỏ lâu để tôi có thời gian “đấu tranh tư tưởng”: một bên là “cái đói”, kéo thêm “cái thèm”, còn một bên là “cái xấu hổ” của một người chưa quen ăn chịu.

– Sao lâu quá không thấy thầy Hai vậy ?

– Dạ, mạnh.

– Thầy Hai cứ ăn đi. Chừng nào có tiền trả cũng được, đừng lo !

Nó nuốt nước miếng, cầm muỗng múc cháo lên đổ cháo xuống cho mau nguội mà mặt mày hớn hở. Rồi nó nhắm mắt, hít từng hơi dài mùi thơm mời mọc, coi giống như một thằng ghiền…

– Chỗ quen biết, tôi nói thiệt. Thầy Hai cứ tới ăn tự nhiên, đừng ngại. Chừng nào thầy Hai trả cũng được hết. Mình với nhau mà… Phải thông cảm với nhau chớ ! Thầy Hai hiểu tôi không ?

Đến đây, bỗng thằng người hạ cấp trong tôi biến đâu mất ! Để lại tôi ngượng nghịu cúi đầu nhìn tô cháo, chỉ nói lí-nhí được có mấy tiếng “Cám ơn thím. Dạ…”, rồi nín thinh.

Tô cháo trước mắt tôi bỗng như to hơn, đầy hơn, đậm đà hơn…

– Không phải đâu. Đây là tôi cho thầy Hai mà ! Không tính tiền !

Tôi ngước lên nhìn bà xẩm, dò xét. Bả nhìn tôi, hiền hòa, gật đầu nhè nhẹ như để nói “Thiệt mà ! Ăn đi !”.

imagesMiếng cháo tôi đang nuốt bỗng nghe như bị nghẹn ngang ở cổ họng, làm tôi ứa nước mắt…Tôi không dám nhìn bà xẩm nữa. Tôi nhìn tôi đang cúi đầu húp từng muỗng cháo, trịnh trọng như trong đời tôi lần đầu tiên tôi được ăn món này, món cháo huyết đậm tình người của bà xẩm Đakao…

Uhm, Ở thành phố, Ông có Tô Cháo Huyết “ấm áp” của ông! ở Phú Yên tôi có cái bánh xèo “nghèo khó” của tôi!…  Cũng là thức ăn, ngày ấy ăn được là ăn, dù đắng, dù cay, dù nóng, dù lạnh, dù có thế nào đó cũng coi như một chất “bám” sống để cho tôi, cho ông và cho đồng bào miền Nam tồn tại, và đã trải qua sự tồn tại ấy đến ngày hôm nay, cùng là phước ông bà để lại cho mình rồi, ông bạn già nhỉ (?).

… một ngày mưa nơi Little Saigon!

Phan Nguyên Luân

This entry was posted in 6- Văn Học, Bút Ký. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s