Thi Sĩ HOÀNG TRÚC LY… “Tay Ai Bùa Phép Nắm Đôi Ta” !!

 baotreonline_van-hoc_tai-lieu-van-hoc_file0155239a

Nhà thơ Miền Nam …  HOÀNG TRÚC LY

  • Có phải vì em đang gỡ tóc
  • Cho mây từng sợi rối chân chim
  • Có phải hoa bay đầy cánh bướm
  • Vì em thay áo mái tây hiên.

Thật sự đã từ lâu lắm rồi, tôi quên bẵng nhiều điều, nhiều người bạn thân, thỉnh thoảng nghe ai nhắc đến tên người đó, tôi chợt nhớ ra mang máng mơ hồ, y như là một giấc mộng, hình ảnh, giọng nói mơ mơ ngang ngang dường như chẳng có một quan điểm, một thái độ nào bộc lộ ra đối với lịch sử hay cuộc đời … tôi nhớ về Hoàng Trúc Ly như thế đó.

Nhớ lúc ‘cải tạo’ về, tôi quên cả con đường đi về nhà, và cứ đi luôn về hướng khác và cũng không cần thiết phải về sau gần mười năm ‘tù cải tạo’, vì chuyện bá láp không đâu.

Một hai ngày sau tôi nhớ tôi ghé nhà  Hồng xin một bộ đồ để mặc… thật sự là để bán lấy chút tiền uống café, còn đi đâu ở thành phố tôi chỉ mặc bộ đồ ‘cải tạo’ ấy cho đến khi mục rã ra …Tôi ghé  Hồng vì trước đây cậu ta hay đến nằm lại nhà tôi gần chợ Vườn Chuối. Tình nghĩa anh em xưa mà …!

Bấy giờ thì tôi thấy hơi là lạ.* Gặp Hồng tôi lại nhớ tới Phạm Công Thiện, bây giờ Thiện ở Mỹ. Qua Phạm Công Thiện tôi lại nhớ tới Hoàng Trúc Ly và Tam Ích. Tôi cũng quên rằng trước đây lúc làm báo Phổ Thông của Nguyễn Vỹ, gặp thường hai người này. Tôi cũng mơ hồ không biết Thiện nói nhiều về Hoàng Trúc Ly, hay ngược lại.

Riêng Phạm Công Thiện rất quý trọng Sơn Nam, Hoàng Trúc Ly, lúc đó viết truyện tình cảm cho các báo.

Tôi nhớ ông Sơn Nam viết rằng: ‘Mấy ông già bà cả ở quê không biết cái bến Nhà Rồng ở đâu, cũng không biết ông Mác ông Lê là ông nào, mà Tây, Mỹ tới là họ cứ đánh… Họ đánh vì Tây, Mỹ phá hại vườn tược, cọng rau, tấc đất của họ.’

Còn Hoàng Trúc Ly thì viết như thế này, tôi chỉ ghi mấy vần thơ trong ký ức thôi. Còn tập thơ Hoàng Trúc Ly đã chung số phận với các tác phẩm Văn Học Miền Nam, bị nấu cháo cả rồi.

15014009_bia-dau-hoangtrucly

Thơ rằng:

  • Những người xưa đi rồi không về nữa
  • Một mình anh lại gặp một mình em
  • Chiều lửng lơ nghe nắng rụng bên thềm
  • Em cúi mặt mắt buồn ươn ướt đỏ
  • Nhà anh nghèo anh đau tim anh yếu phổi
  • Đời lạnh lùng bốn hướng gió và mưa
  • Ta lạc nhau từ em còn bé nhỏ
  • Anh thương em câm nín đến bao giờ.
  • Bởi vì đâu da em xanh giá rét
  • Nắng rưng vàng lên mái tóc mồ côi
  • Ngày giặc giã quê hương mình mỏi mệt
  • Mười năm qua hình ảnh có ngậm ngùi
  • Nhà anh nghèo anh đau tim anh yếu phổi
  • Em bềnh bồng anh phiêu lãng về đâu
  • Không dĩ vãng cho đêm dài đợi sáng
  • Không mai sau cho nước chảy qua cầu
  • Em bảo anh người đi không trở lại
  • Nấm mồ ai như giọt lệ chưa tan
  • Ngọn gió nào mang anh vào mộng mị
  • Em giang hồ làm tiếng hát lang thang
  • Ta đến bên nhau sao chùng bước mỏi
  • Lời sắp xé môi sao bỗng nghẹn lời
  • Anh nhớ em: núi cao càng hiu hắt
  • Anh thương em, máu vọt bốn phương trời.

Lời Tòa Soạn: Trần Tuấn Kiệt nhớ sai nhiều chữ, chúng tôi chép lại từ sách theo bản in đầu

Tôi còn nhớ mấy câu nữa về bài ‘Sầu Ca Sĩ’

  • Từ em tiếng hát lên trời
  • Tay xao dòng tóc, tay mời âm thanh
  • Sợi buồn chẻ xuống lòng anh
  • Lắng nghe da thịt tan tành xưa sau.

Nghe nói bài này viết về một ca sĩ nổi tiếng vào thời đó. Cô Thanh Thúy?

indexNhắc tới Hoàng Trúc Ly tôi nhớ lại Tam Ích, người thầy dạy tôi làm thơ và Pháp Văn ở trường Tân Thanh cũ, xóm Bàn Cờ. Ông đã thắt cổ chết từ lâu! Trước đây ông đề tựa thơ Hoàng Trúc Ly, viết về Hoàng Trúc Ly coi đó là một thiên tài thi sĩ. Ông cũng đề tựa cho tập thơ ‘Mùa Giải Phóng’ của Vũ Anh Khanh và nhiều thi phẩm khác xưa nay.

Vũ Anh Khanh, người viết Nửa Bồ Xương Khô truyện dài và các tập truyện ngắn như ‘Đầm Ô Rô’ các độc giả miền Nam đọc ông rất nhiều. Về sau ông ra Bắc, rồi bỏ đất Bắc về Nam, lúc lội qua sông Bến Hải quay về thì bị bắn chết – linh hồn ông chắc còn trôi nổi đâu đó trên giòng sông Bến Hải…

Sao không thấy ai nhắc tới ông cả? Ông là một thi sĩ đại tài với bài thơ ‘Tha La Xóm Đạo’ mà người làm thơ miền Nam không ai là không thuộc! Tôi có hỏi một vài nhà văn về Vũ Anh Khanh, cả anh Kiên Giang ở chung với ông trong chiến khu, lúc chống Pháp. Anh em sau này nghe hỏi thì lờ đi, hầu như ngại nhắc tới Vũ Anh Khanh! Tại sao thế?

Tiện đây tôi có nghe nói người ta tấn công, miệt thị Hồ Hữu Tường, có người lớp trẻ cứ tin theo, ai hỏi tôi, tôi cười giải thích, ông Hồ Hữu Tường là một đại triết gia, ông chủ trương thuyết trung lập, viết rất nhiều sách, thuộc về lớp đàn anh của giới văn nghệ phương Nam. Nay họ tấn công Hồ Hữu Tường, bôi lọ Hồ Hữu Tường vì ông có nói như sau:

“Cộng Sản chủ trương Tiến Hóa theo thuyết Darwin, nhưng không chấp nhận các học thuyết khác, như thế là phản tiến hóa. Nói như thế chắc linh hồn ông Karl Marx sẽ mỉm cười! Nhưng ông Karl Marx đâu có linh hồn, thì chúng ta cười thay ông vậy.”

Các nhà … gọi là học giả theo chủ nghĩa duy vật, đâu có tinh thần hay linh hồn gì! Bởi họ là vật chất mà, như cái cây, cục gạch mà, phải không!

Ông Hồ Hữu Tường trước đây bút chiến với hai ông thầy của tôi là Thiên Giang và Tam Ích về vấn đề đệ tam đệ tứ dữ lắm. Ngày tôi làm Tổng Thư Ký cho báo Liên Minh có mời ông viết mấy bài, lúc ông ở tù Ngô Đình Diệm về năm 1963, ông viết mười lá thư gửi cho Hồ Chí Minh, tôi không có thì giờ đọc, chỉ hỏi ông viết như thế có dụng ý gì?

Ông Hồ Hữu Tường nói: ‘Tôi viết mười lá thư ấy để gửi cho nông dân thôi, chứ không phải gửi Hồ Chí Minh.’

Với tôi sách Hồ Hữu Tường viết cũng như Bùi Giáng, cả hai đều là hai cây triết gia đại thụ cả, bọn lặt vặt tài thường tuy có chửi rủa, bôi lọ ông cũng chẳng ăn thua gì đâu! Thủa làm báo Dân Ta và Phổ Thông của Nguyễn Vỹ, có bà Ái Lan nữ sĩ thường đọc thơ cho nhau nghe, và câu chuyện về đời thơ của Hoàng Trúc Ly được nhắc tới rất nhiều.

Anh viết tiểu thuyết tình cảm cho các nhà xuất bản như Sống Mới … sách bán khá chạy.

Tôi còn nhớ ông chủ nhà sách Sống Mới. Mỗi khi ai bán tác phẩm, ông ta nâng nâng bản thảo trên bàn tay mình lên, như cái bàn cân, xem sách nặng tới đâu, ông trả tiền tới đó.

Một lần tôi đi ngang qua nhà sách Khai Trí (đã bị tịch thu) thì gặp Hoàng Trúc Ly ăn mặc sạch sẽ lắm, không như những chàng ‘bút’ nhà nghèo tả tơi như Tân Hiến và Anh Hợp.

Hoàng Trúc Ly có lẽ chơi thân với ông Tam Ích, cả hai đều ‘nghiện’, thấy tôi anh tươi cười gọi: – Kiệt, bữa nay moa mới lấy tiền tiểu thuyết, đi nhậu với tao!

Tôi hỏi: – Nhậu ở đâu?

– Đi… đi theo tao, nhưng để tao ghé đây chút.

Anh ghé vô nhà in Việt Hương, kế bên Khai Trí nói chuyện với bà già một lát rồi ra kéo tôi vào hẻm sau rạp Ciné Casino nhậu. Hôm đó Hoàng Trúc Ly gọi đủ món cho tôi ăn và riêng anh thì ăn rất ít: ‘Mày cứ việc ăn nghe, còn tao kệ … mày biết mà dân ghiền … ăn ít lắm.’

Riêng Hoàng Trúc Ly lúc đó ở chỗ khác – trong khu Ủy Hội Quốc Tế ngang rạp Thái Bình cũ. Phần nhiều lúc gặp nhau, chỉ hỏi có bán được sách không? Còn về thơ thì không thằng nào nhắc tới cả. Hoặc chỉ nhắc hay gặp Lê Minh Hoàng Thái Sơn để nghe ông ta đấu láo vặt mà chơi…

hoang-truc-lySau này tôi đi ‘cải tạo’ về gần mười năm, tôi nhớ chị Tuệ Mai, hỏi thì chị đã mất; hỏi tới Hoàng Trúc Ly thì có người nói Hoàng Trúc Ly chết ngoài mé lộ ở gần Cung Văn Hoá Lao Động, đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, không ai biết anh cả.

Không có Hoàng Trúc Ly đi chung, uống chung thì cũng buồn, tôi lên Ngã Bẩy, thấy Bùi Giáng tả tơi vác cái lồng sắt, có mấy con chồn đi bán, ông nói bán được lắm. Sau này không thấy ông bán chồn nữa mà thấy ông gầm gừ, nạt nộ xe qua đường. Thiên hạ bảo ông điên, gặp ông tôi kéo ông vào quán café, gần Ngã Bẩy cùng uống café hỏi thăm sức khoẻ ông và hỏi: ‘Ông thấy tư tưởng Martin Heidegger bây giờ thế nào?’

Bùi Giáng nói: ‘Đương thời mình viết còn không hiểu, bây giờ thì làm thế nào mà hiểu được!’

Rồi ông vừa nói với tôi vừa cười hề hề: – ‘Mấy câu mình viết cho Kim Cương đó… là nói về Kinh Kim Cương chứ không phải cô Kim Cương đâu.’

Đến ngày nay những người xưa đi rồi không về nữa… Tôi xin ghi vài giòng để tưởng nhớ họ mà thôi!

Riêng tôi còn nhớ thêm một vài câu thơ cuối cùng của Hoàng Trúc Ly nữa như:

  • Rồi mai khởi sự xa đời
  • Chuyến xe trăm tuổi đưa người nghìn năm
  • Trăng sao bốc cháy chỗ nằm
  • Ngôi sao yểu mệnh căm căm cuối trời.

Câu sau cùng thật ra thuộc một bài khác. Bài đó như sau:

HÀNH TRÌNH

  • Khuya đi dù biết về đâu?
  • Nghiêng tai còn mãi tiếng sầu vọng âm.
  • Đường xưa trải nhớ âm thầm
  • Ngôi sao yểu mệnh căm căm cuối trời.

Thơ Hoàng Trúc Ly cao sâu và buồn như định mệnh của một dân tộc. Đó là dân tộc Việt Nam bây giờ!

Trần Tuấn Kiệt không viết rõ chuyện này,  NVHồng, phóng viên cơ quan Việt Nam Thông-tấn-xã (của chính quyền VNCH), như tin tức nhiều người sau 75 cho biết, đã hoạt động cho Việt cộng từ lâu. Sau 75 anh ta mới ra công khai. TTK chỉ viết: “Bấy giờ thì tôi thấy hơi là lạ…”

Hàng cây bên đường  

  • người yêu tóc xõa tròn vai
  • nửa đêm da thịt quên cài áo khuya
  • xác thân rã mục lời thề
  • mùa đi lá rụng đường về xuân thu

Bài của Trần Tuấn Kiệt

Hải Lan (sưu tầm)

 

 

This entry was posted in 6- Văn Học, Chốn Văn Chương. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s