NGUYỄN ĐÌNH TOÀN… NƯỚC MẮT CHO SAIGON !!

 

Khi viết về một nhân vật nổi tiếng, dù nổi tiếng ở bất cứ lãnh vực nào, không phải là một chuyện đơn giản. Vì với người nổi tiếng chắc hắn đã có hàng trăm ngòi bút viết tên của ông trên hằng hà trang giấy rồi, viết thêm chỉ là thêm một hạt bụi vô tình đánh rơi vào sa mạc mênh mong…. Hôm nay, tôi viết về một kỷ niệm, kỷ niệm nhỏ nhoi chỉ là thoáng qua khi nghe ca khúc “Saigon… niềm nhớ không tên”, tác phẩm này của nhà văn, nhà thơ Nguyễn Đình Toàn… dĩ nhiên khi viết về tác phẩm chắc chắn hình ảnh của tác giả sẽ hiện hữu đậm nét qua những câu chữ trên trang Văn Chương Việt Hải Ngoại này. Thôi thì cứ để hạt bụi tự do rơi vào thế giới văn nghệ rộng lớn của ông, coi như một vết lăn nhỏ cuốn vòng theo cổ xe đang chứa đầy kho tàng văn chương trong sự nghiệp của tác giả Nguyễn đình Toàn…

Nguyễn Đình Toàn… Con Người và Sự Nghiệp !

Nguyễn Đình Toàn (sinh 6 tháng 9, 1936) là một nhà vănnhạc sĩ người Việt. Ông còn có bút hiệu là Tô Hà Vân khi viết văn và Hồng Ngọc khi viết nhạc. Ông sinh tại huyện Gia Lâm thuộc tỉnh Bắc Ninh (về sau đổi thành quận Gia Lâm thuộc tỉnh Gia Lâm) và di cư vào Nam năm 1954. Ông đóng góp nhiều sáng tác văn học nghệ thuật dưới nhiều dạng: tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch nói, bút ký. Tác phẩm Áo mơ phai đoạt Giải Văn học Nghệ thuật của Việt Nam Cộng hòa năm 1973.

content_bentachcafe_web_btcf_756   Nguyễn Đình Toàn viết nhiều truyện dài đăng thành nhiều kỳ trên các báo chí Miền Nam như tạp chí Văn, Văn Học và các nhật báo như Tự Do, Chính Luận, Xây dựng, và Tiền Tuyến. Ông cũng có tay trong việc phát triển tân nhạc Miền Nam qua chương trình phát thanh Nhạc chủ đề trên đài phát thanh quốc gia VTVN mỗi tối Thứ Năm. Sau năm 1975, ông bị Cộng sản bắt và giam vào tù cải tạo 10 năm mới được thả. Năm 1998 ông cùng vợ được xuất cảnh sang Mỹ và định cư ở California nơi ông tiếp tục viết cho báo Viet Tide. Một số bản nhạc của ông được nhiều người biết đến là “Sài gòn niềm nhớ không tên” (Đúng ra tên là “Nước mắt cho Sài Gòn”) và “Tình khúc thứ nhất” do Vũ Thành An phổ nhạc. Ca sĩ Khánh Ly đã thâu âm và phát hành 2 đĩa nhạc với những sáng tác của ông.

Nguyễn Đình Toàn với các bút danh là Tô hà Vân khi viết văn và bút danh Hồng Ngọc khi viết nhạc. Trong cuộc đời sáng tác của mình, có lẽ thành công nhất đối với ông là trên lĩnh vực viết văn bằng việc ông có nhiều đóng góp cho việc sáng tác văn học nghệ thuật dưới nhiều dạng như tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch nói, bút ký. Các tác phẩm tiêu biểu của ông đã được xuất bản bao gồm:
– Truyện, tiểu thuyết :

  • Chị em hải (1961)
  • Những kẻ đứng bên lề (1974)
  • Con đường (1965)
  • Ngày tháng (1968)
  • Phía ngoài (1969)
  • Đêm hè (1970)
  • Giờ ra chơi (1970)
  • Đêm lãng quên (1970)
  • Không một ai (1971)
  • Thành phố(1971)
  • Đám cháy (1971)
  • Tro Than (1972)
  • Áo mơ phai (1972)
  • Đồng cỏ (1994)

– Thơ:

  • Mật đắng (1962)

– Kịch:

  • Cơn mưa

– Bút ký:

  • Bông hồng tạ ơn (2016)

– Nhạc:

  • Hiên cúc vàng
  • Tôi muốn nói với em
  • Mưa trên cây Hoàng Lan

Nhà văn Nguyễn Đình Toàn ông thích nói về Hà Nội, với tất cả mê đắm qua lớp lớp nhớ thương. Hà Nội là trung tâm miền Bắc, ở đó, mọi sinh hoạt được nâng lên hay hạ xuống đều có giá trị quyết định. Nhà văn, nhớ phố hàng Ngang, hàng Đào, nhớ con đường tàu điện với tiếng chuông leng keng buồn bã, nhớ chợ Đồng Xuân, nhớ nhà Thủy Tạ, nhớ cầu Thê Húc, nhớ đền Ngọc Sơn, nhớ tháp Rùa, nhớ cả hàng dương liễu xõa tóc xuống hồ Gươm soi bóng! Nguyễn Đình Toàn nhớ, nhớ nhiều lắm, nào thành phố, nào người tình bé bỏng, nhưng cái nhớ ở đây thuộc về ký ức, nên nó được phác họa qua tâm tưởng bằng những hình dung mê cảm nhất.

Người làm văn nghệ bao giờ cũng có nhiều cảm xúc trên mọi góc cạnh đời sống, họ có biết chăng, nỗi nhớ thương một khi đã bày tỏ được, coi như hết, không còn thuộc về mình nữa. Một món nợ đã trả xong, một chia lìa vừa dứt khoát! Cái đau ở chỗ đó. Nhưng may mắn thay, sự nghiệp văn học của Nguyễn Đình Toàn không nằm ở môi trường ấy. Nó được hình thành trong vùng trời khác, nơi mà định mệnh và tình yêu đang chụp bắt, đang bủa vây, đang khép những bất ngờ và khổ não cho mỗi tuổi trẻ.

images-1Tuổi trẻ, tình yêu, hai vấn đề lớn nhất đối với Nguyễn Đình Toàn. Nhà văn luôn luôn vì nó, nhân danh chúng để tỏ bày thái độ trước cuộc sống. Nguyễn Đình Toàn mở đầu nghiệp văn của mình bằng tác phẩm Chị em Hải, đăng từng kỳ trong nhận báo Tự Do và cũng do cơ sở này xuất bản. Tác phẩm ra đời, đưa ngay nhà văn vô hẳn khung trời văn nghệ và được dư luận liệt vào thế hệ đợt sóng mới của văn chương Việt Nam. Điều này, đúng hay sai, thiết tưởng, không phải điều hệ trọng, vì giá trị của nhà văn và chiều hướng sáng tác của họ không nằm trong chu vi một tác phẩm, nhất là tác phẩm đầu tay. Nếu bây giờ đọc lại, tác giả chắc đã nhận thấy rõ hơn ai hết điều đó!

Nhà văn Nguyễn Đình Toàn, nhà văn buồn bã và bệnh hoạn. Cái cuộc đời này, ngay cả trái đất nữa, tự cổ, vẫn chứa chấp trọn vẹn những vấn đề thông thường, trong nếp sinh hoạt chung, chỉ có khác, hình thức luôn luôn đổi thay theo tiến hoá, nhưng nội dung vẫn tóm gọn trong một số từ ngữ: sống chết, ăn ở, chủ quyền, thịnh vượng, tự do, công bằng, bác ái, tín ngưỡng, tôn giáo, v.v. Mọi quy luật đấu tranh đều xoay quanh mấy chữ trên, nhưng nó biến hoá khôn lường, làm cho mỗi từ ngữ biến chất và lý-tưởng-hoá nó tuỳ theo cứu cánh. Cũng như bốn chữ: Sinh, Bệnh, Lão, Tử, ấn định chu kỳ cho mỗi kiếp sống tạm bợ này.

Nhà văn Nguyễn Đình Toàn mang tuổi trẻ đi vào tình yêu, như kẻ hành hương gian nan đi tìm thánh địa trong tâm tưởng. Mỗi nhân vật được nhà văn dùng tới hình như đã mang sẵn một bản án, một quyết định nên mọi diễn trình của nhân vật đều ôm theo nỗi bi đát của định mệnh. Hình ảnh cô liêu làm băng hoại suy nghĩ. Mỗi nhân vật dưới nét mực Nguyễn Đình Toàn được đẩy vào con đường không định sẵn hướng đi. Mỗi số phận cứ lần từng bước trong vũng tối của tâm linh và trở thành mù loà trước ám ảnh, dục vọng! Từng bước của nhân vật như đi vào miền lưu đày vĩnh viễn. Nó nguy hiểm như trò chơi đu bay và ghê rợn như bước trên sợi dây tử thần treo chênh vênh ngang miệng vực thẳm. Người đọc nhìn rõ chúng qua toàn bộ tác phẩm của Nguyễn Đình Toàn. Nó liễm kết ở mỗi dòng, mỗi chữ. Nó vướng nghẹn giữa vượt thoát và cản ngăn, như một dòng nước chỉ dâng cao đến mép bờ mà không cách nào tràn qua, đành phải xuôi theo chiều nghiêng để quăng mình vào nơi thấp nhất.

ngi_vit_20120302_1970930878Cuộc đời đối với nhà văn, không phải là khoảnh khắc, là giai đoạn sống của một nhân vật ở trong kích thước của nó, nhưng đích thực, nó lê thê, ẩm ướt trong mỗi ô vuông hiện diện. Thân phận đứa con gái mồ côi cha, mẹ bỏ đi lấy chồng đã là điều bất hạnh, trời còn bắt tội mang tật, hỏi làm sao đủ can đảm để sống? Bởi vậy, người con gái đó có quyền thi hành những gì mình muốn, hoặc do định mệnh an bài. Nguyễn Đình Toàn, nhà văn tình cảm, bởi thế, những sự tình nêu ra hay được giải quyết đều thuộc tình cảm. Nếu đôi khi có sự tham dự của lý trí, cũng rất mờ nhạt, nó chỉ được dùng khi thực sự cần thiết. Chính vì muốn dùng cảm nghĩ để chuyên chở hành động nên phần độc thoại nội tâm bao giờ cũng lấn lướt, nhà văn coi nó như động lực căn bản để dàn trải, mở, thắt sự tình.

Cuối tháng Tư, năm 1975 thì miền Nam tan hàng, nhà văn cũng cùng chung số phận với bao quân nhân VNCH bị Việt cộng bắt tù cải tạo. sau 1982, đi tù về  Nguyễn Đình Toàn trong thân thể gầy gò, gầy nhưng đôi mắt vẫn sáng sau kính cận thị. Vẫn là Nguyễn Đình Toàn của Áo Mơ Phai và Nhạc Chủ Đề.

Em có nhớ căn nhà xưa bên khu vườn cải
Nơi những sớm mai nằm nghe
Nắng ròn trên mái
Ở đó có những lũ sên bò quanh
những vết nứt rêu tường xanh
Ở đó có lá cuốn dây ngoài song
có giếng nước soi trời trong
có gió mát đêm bình yên
có những tiếng chuông gần lắm
từng ngày nghe đã quen…
Ở đó có những tháng năm buồn tênh
khốn khó quyết nuôi tình duyên
đã trốn thoát qua nhiều phen
Ở đó ngó thấy nghĩa trang kề bên
có tiếng khóc hơi đèn nhang
có những sớm em tìm đến
với những đóa hồng khép nép giữa vòng tay ôm

Nhà tôi

  • tôi gởi lại căn nhà.
  • gió động cây đàn gỗ chùng dây.
  • cửa sổ nhìn ra sông.
  • hoàng hôn tím màu hoa đồng thảo hồn tôi.
  • suốt bao đêm.
  • cùng đốm lửa vườn xưa.
  • thức trong cây và đất đợi chờ ai.
  • hừng đông mưa phượng đỏ.
  • một lời yêu dấu cũ là lúc chia xa…

Năm 1998 Sang Mỹ, Toàn ở trong căn nhà tại Huntington Beach, gần nhà với Lê Uyên Phương. Tôi lái xe đến thăm. Sau 1975, nhà văn Nguyễn Đình Toàn âm thầm sáng tác rất nhiều nhạc, trong đó bài được đón nhận sâu sắc nhất từ đồng hương Việt hải ngoại, đó là bài “Saigon… Niềm Nhớ Không Tên”.

Bên cạnh Nguyễn đình Toàn là nhà văn thành danh, ông còn làm phát thanh (Nhạc Chủ Đề) Nguyễn Đình Toàn còn được biết là người đã viết lời cho hai ca khúc “Tình Khúc Thứ Nhất”“Em Đến Thăm Anh Đêm Ba Mươi” nhạc của Vũ Thành An trước năm 1975, và về sau này bản “Còn Tiếng Hát Gửi Người” nhạc của Trần Quang Lộc. Sau biến cố mất Miền Nam, bên lãnh vực âm nhạc ông sáng tác khá nhiều ca khúc. Hãy nghe lời kể của nữ danh ca Khánh Ly: “Tôi nhận được nhiều bài hát từ người vượt biển. Cùng thời gian đó, từ Pháp gửi qua cho tôi một số bài hát ký tên Hồng Ngọc, trong số có bài  Sài Gòn Niềm Nhớ Không Tên.   Thực tế bài hát đó có tựa nguyên thủy là Nước Mắt Cho Sài Gòn. Ông Võ Văn Ái đã đổi tựa và viết thêm lời. Hồng Ngọc là bút hiệu của Nguyễn Đình Toàn.” (Hồi ký Khánh Ly). Sau này một cố ca khúc của Nguyễn Đình Toàn, nữ ca sĩ Khánh Ly có hát trong 2 CD “Hiên Cúc Vàng” và “Mưa Trên Cây Hoàng Lan”; và CD “Tôi Muốn Nói Với Em” …

nguyen-dinh-toanHầu như thế hệ cùng cùng ông sinh hoạt văn học, văn nghệ, văn chương đã lần lượt ra đi như Mai Thảo, Trịnh Công Sơn, Lê Uyên Phương, Cao Đông Khánh, Thanh Tâm Tuyền, Nguyễn Đức Quang… nói như nữ sĩ Quỳnh Giao: “Nguyễn Đình Toàn, ông viết lời giới thiệu như người ta làm thơ. Văn phong ông cổ điển, khác với lời viết của Mai Thảo, hay lời nhạc của Trịnh Công Sơn, nhưng là một loại thơ dẫn vào nhạc. Chương trình ăn khách và tạo ra một trào lưu chính là nhờ giọng nói truyền cảm, như lời thủ thỉ của Nguyễn Ðình Toàn. Ông dẫn thính giả vào nhạc bằng câu ‘Hỡi em yêu dấu’ như chỉ nói với một người. Qua làn sóng điện người nghe thấy lời thì thầm với riêng mình những cảm xúc do ca khúc gợi lên. Ông tạo ra một không khí tình cảm dịu dàng, điệu nghệ, để người nghe chuẩn bị đón nhận. Nhạc Chủ Ðề Nguyễn Ðình Toàn đã là nơi báo hiệu hào quang lên các ca sĩ sau này là những tên tuổi lẫy lừng như Sĩ Phú, Khánh Ly, Lệ Thu.”

Vâng, nhà văn Nguyễn Đình Toàn… là thế ! … (còn tiếp)

(source from Wikileak/cothom/nguoinoitieng/komtumquetoi)

PHAN NGUYÊN LUÂN… combined & writed

This entry was posted in 6- Văn Học, Chốn Văn Chương. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s